Danh mục ngành nghề đào tạo trình độ trung cấp rất rộng và khác nhau giữa các địa phương, tuỳ vào cơ sở đào tạo có mặt và nhu cầu lao động tại đó.
Các nhóm ngành thường gặp
Kỹ thuật cơ khí và chế tạo. Cắt gọt kim loại, hàn, cơ khí chế tạo, bảo trì thiết bị.
Điện và điện tử. Điện công nghiệp, điện dân dụng, điện tử, tự động hoá, điện lạnh.
Công nghệ ô tô và phương tiện. Sửa chữa ô tô, xe máy, máy nông nghiệp.
Xây dựng. Kỹ thuật xây dựng, cấp thoát nước, hoàn thiện công trình.
Công nghệ thông tin. Quản trị mạng, kỹ thuật máy tính, thiết kế đồ hoạ.
Kinh tế và dịch vụ. Kế toán, quản trị kinh doanh, logistics, nghiệp vụ nhà hàng khách sạn, hướng dẫn du lịch.
Nông nghiệp và thuỷ sản. Trồng trọt, chăn nuôi thú y, nuôi trồng thuỷ sản, chế biến nông sản.
Y tế và chăm sóc. Một số ngành ở bậc này có yêu cầu riêng và thuộc nhóm nghề có điều kiện — cần tìm hiểu kỹ về giấy phép hành nghề.
May và thời trang. Công nghệ may, thiết kế thời trang.
Điểm khác khi chọn ngành ở bậc này
Chọn ngành trung cấp khác chọn ngành đại học ở một chỗ quan trọng: nó gắn rất chặt với nhu cầu lao động ở nơi bạn sống.
Người học đại học thường sẵn sàng đi xa để làm việc. Người học trung cấp phần lớn làm việc gần nơi cư trú. Nghĩa là một ngành có nhu cầu lớn ở tỉnh có khu công nghiệp có thể không có việc ở nơi khác.
Cách kiểm nhu cầu thật
- Đọc tin tuyển dụng cho nghề đó, giới hạn ở khu vực bạn sống. Đếm số tin và xem yêu cầu.
- Hỏi trung tâm dịch vụ việc làm tại địa phương — họ nắm nhu cầu của doanh nghiệp trong vùng.
- Đi hỏi trực tiếp vài cơ sở kinh doanh trong ngành đó xem họ có tuyển không.
- Hỏi cơ sở đào tạo học viên khoá trước đang làm ở đâu — và hỏi cụ thể bao nhiêu phần trăm làm đúng nghề.
Việc thứ nhất là việc rẻ và nhanh nhất mà ít người làm.
Bốn câu đối chiếu với bản thân
Sức khoẻ. Nghề nào phải đứng lâu, mang vác, làm ngoài trời, tiếp xúc hoá chất, làm ca đêm? Có phù hợp trong nhiều năm không?
Cách học. Bạn tiếp thu tốt hơn khi làm bằng tay hay khi đọc và nghe? Nghề nào cũng có phần lý thuyết, nhưng tỉ lệ khác nhau.
Điều kiện làm việc chấp nhận được. Đi công trình xa, làm cuối tuần, tiếp xúc nhiều với khách — những thứ này ảnh hưởng tới cuộc sống nhiều hơn ta tưởng lúc chọn.
Khả năng tự làm. Một số nghề cho phép mở dịch vụ riêng với vốn nhỏ; một số buộc phải làm cho doanh nghiệp. Nếu bạn muốn tự làm, đây là tiêu chí quan trọng.
Ngành có điều kiện
Một số nghề đòi hỏi giấy phép hành nghề hoặc chứng chỉ riêng do cơ quan quản lý cấp, ngoài bằng trung cấp.
Nếu ngành bạn nhắm thuộc nhóm này, hãy hỏi rõ toàn bộ chặng đường ngay từ đầu: học xong bằng trung cấp thì còn phải làm gì nữa để được hành nghề. Phát hiện muộn là rất tốn kém.
Nghĩ tới cả đường học lên
Nếu có ý định liên thông lên cao đẳng rồi đại học, hãy chọn ngành cùng hướng với ngành định học lên. Việc công nhận kết quả đã học thường chỉ áp dụng khi hai chương trình cùng ngành nghề.
Chọn ngành A ở trung cấp rồi lên ngành B ở cao đẳng thì gần như bắt đầu lại.
Hỏi đáp nhanh
Trung cấp đào tạo những nhóm ngành nào?
Rộng — kỹ thuật và công nghệ, y tế và chăm sóc sức khoẻ, kinh tế và dịch vụ, nông lâm nghiệp, du lịch và khách sạn, nghệ thuật ứng dụng, và nhiều nhóm khác.
Ngành nào cần lưu ý điều kiện riêng?
Nhóm y tế và chăm sóc sức khoẻ, vì việc hành nghề sau khi tốt nghiệp có những yêu cầu riêng theo quy định chuyên ngành. Cần hỏi rõ trước khi chọn, không suy đoán.
Chọn ngành nên căn cứ vào đâu?
Vào nhu cầu tuyển dụng thực tế ở khu vực mình định làm việc, vào khả năng và sở thích của bản thân, và vào việc trường có đủ điều kiện đào tạo ngành đó không.
Làm sao biết trường dạy ngành đó có tốt không?
Xem xưởng và thiết bị thực hành, hỏi tỷ lệ học sinh có việc làm đúng nghề sau tốt nghiệp, và nếu được thì hỏi chính học sinh khoá trước.
