Câu hỏi thực tế của người sắp học hoặc vừa học xong: tấm bằng này dùng được vào những việc gì.
Khi đi xin việc
Đáp ứng yêu cầu tuyển dụng. Rất nhiều vị trí ghi rõ yêu cầu từ trung cấp trở lên. Không có bằng thì hồ sơ bị loại ngay ở bước đầu, dù tay nghề có thể tốt.
Ảnh hưởng tới bậc lương khởi điểm. Ở nhiều doanh nghiệp và trong khu vực nhà nước, trình độ đào tạo là một căn cứ xếp lương.
Chứng minh nền tảng. Với nhà tuyển dụng, người được đào tạo bài bản khác với người tự học lỏm — nhất là ở những nghề liên quan tới an toàn.
Điều kiện cho một số nghề. Một số nghề có điều kiện yêu cầu trình độ đào tạo tối thiểu.
Những chỗ tấm bằng không thay thế được
Không thay thế kinh nghiệm. Bằng nói bạn đã học, không nói bạn đã làm được bao nhiêu. Người mới ra trường vẫn cần thời gian để thành thạo.
Không thay thế giấy phép hành nghề ở những nghề có điều kiện.
Không tự động mang lại việc làm. Cẩn thận với cơ sở đào tạo cam kết chắc chắn về việc làm — những cam kết đó thường không có giá trị ràng buộc.
Không đủ cho những vị trí yêu cầu trình độ cao hơn. Nếu bạn nhắm tới nhóm vị trí đó, cần tính đường học tiếp.
Điều nhà tuyển dụng thật sự nhìn
Với nghề kỹ thuật và dịch vụ, thứ tự ưu tiên của phần lớn nhà tuyển dụng thường là:
- Làm được việc không — thể hiện qua bài kiểm tra tay nghề hoặc sản phẩm đã làm.
- Thái độ làm việc — đúng giờ, chịu học, hợp tác được.
- Bằng cấp — làm điều kiện lọc và làm căn cứ xếp bậc.
Nghĩa là: tấm bằng đưa bạn vào danh sách được xem xét, còn hai thứ đầu quyết định bạn có được chọn và có trụ lại được không.
Làm gì để tăng giá trị của tấm bằng
- Tích luỹ sản phẩm trong lúc học. Với nghề có sản phẩm nhìn thấy được, một tập ảnh công việc thuyết phục hơn tấm bằng.
- Làm thêm đúng nghề trong lúc học — kể cả việc lẻ, kể cả phụ việc.
- Xin thực tập nghiêm túc, và giữ liên hệ với nơi thực tập.
- Lấy thêm chứng chỉ liên quan nếu nghề có — an toàn lao động, vận hành thiết bị, ngoại ngữ.
- Giữ kết quả học tập tốt nếu có ý định liên thông.
Giữ giấy tờ cho đúng
- Kiểm tên, ngày sinh, tên ngành trên bằng ngay khi nhận — đối chiếu với giấy tờ tuỳ thân. Sửa sau rất khó.
- Giữ bản gốc nơi an toàn, dùng bản sao chứng thực khi nộp.
- Giữ cả bảng điểm và chương trình đào tạo — cần khi liên thông.
- Chụp ảnh lưu.
Một cách nhìn công bằng
So bằng trung cấp với bằng đại học theo kiểu cao thấp là cách so không hữu ích. Chúng phục vụ những vị trí khác nhau trong cùng một nghề.
Điều đáng quan tâm hơn là: bạn có làm được việc không, thị trường nơi bạn sống có cần nghề đó không, và bạn có đường đi tiếp nếu muốn không. Ba câu đó quyết định nhiều hơn tên gọi trên tấm bằng.
Hỏi đáp nhanh
Bằng trung cấp có giá trị thế nào khi xin việc?
Ở nhiều nghề kỹ thuật và dịch vụ thì nhà tuyển dụng quan tâm tay nghề thực tế hơn là bậc bằng cấp. Bằng trung cấp kèm tay nghề vững thường cạnh tranh tốt ở các vị trí trực tiếp sản xuất và vận hành.
Hạn chế của bằng trung cấp là gì?
Ở những vị trí có yêu cầu bằng cấp tối thiểu theo quy định — nhất là trong khu vực nhà nước và ở các vị trí quản lý — thì bằng trung cấp không đủ, phải học thêm.
Điều gì quyết định thu nhập nhiều hơn bậc bằng cấp?
Tay nghề, kinh nghiệm, và nghề mình chọn. Ở một số nghề đang thiếu người, thợ giỏi có trung cấp thu nhập tốt hơn nhiều người có bằng cao hơn ở ngành bão hoà.
Nên làm gì để tăng giá trị của bằng trung cấp?
Tích luỹ kinh nghiệm thật ở nghề, lấy thêm các chứng chỉ chuyên môn nếu nghề đó có, và cân nhắc học liên thông khi đã xác định gắn bó lâu dài với nghề.
